Opinione & Intervista http://mediapress.al/wp-content/uploads/2020/11/world-facemask.jpg

Çfarë na pret në një botë post-pandemike?



Shkruan: Krzysztof Garbarz

Koronavirusi i ri, u duk i tillë thuajse çdo kuptim kur mbërriti në SHBA në muajt e parë të këtij viti. Si shoqëri, shumë njerëz e kuptuan se koha nuk ishte një aset i disponueshëm.

Që nga shfaqja e pandemisë në vitin 2019, ka mbi 59 milion raste të konfirmuara, dhe gati 1.4milion të vdekur në të gjithë botën.

Nga marsi i këtij viti, janë bërë premtime të mëdha për të dalë nga kjo pandemi, nëpërmjetmundësisë që ofrojnë vaksinat e shumta efektive.

Kohët e fundit Pfizer kërkoi autorizimin emergjent nga Administrata e Ushqimit dhe Barnave në SHBA, pak ditë pasi përfundoistudimin e Fazës III të një vaksine kundër Covid-19, që tregon se ajo është 95 për qind efektive.

Edhe Moderna raportoi një normë gati-identike të efikasitetit me vaksinën e saj.

Por pasi tëmiratohet një vaksinë efektive, dhe pandemia të vihet kryesisht nën kontroll, miliona njerëz ende pyesin:”Çfarë na pret në të ardhmen?”.

Duhet të ketë një fokus më të madh mbi tëdhënat globale të shëndetit, dhe sidomos në mbledhjen e të dhënave në vendet me burime të pakta.

Ndërsa SHBA–ja po përpiqet të zhvillojë teste të reja dhe protokolle për zvogëlimin e përhapjes së Covid-19, nuk është e arsyeshme të mendohet se një përparimi i njëjtë ka ndodhur edhe në vendet e tjera.

Korniza se si shihet fundi i pandemisë duhet të ndryshojë. Në fillim të këtij muaji, MelindaGejts, bashkë-kryetare e Fondacionit Gejts, deklaroi se “Covid-19 diku, është në fakt Covid-19 kudo”, teksa organizata e saj premtoi 70 milion dollarë për të përshpejtuar zhvillimin e vaksinave dhe shpërndarjen e drejtë të tyre, për të parandaluar dukurinë e “nacionalizmit tëvaksinave”.

Ndërsa synimi për të vaksinuar të gjithë popullsinë e botës tingëllon idealist, ai është një element kryesor në dhënies fund të kësaj pandemie, dhe ajo nismë është diçka e mundur të arrihet.

Vaksinimi i popullsisë globale varet nga 3e gjëra pasi të jetë miratuar një vaksinë: aftësia për të prodhuar doza të mëdha vaksinash, nga fondet dhe nga sistemet për t’ishpërndarë ato.

Si drejtor ekzekutiv i Koalicionit Global të Shëndetit, unë e kam parë fuqinë që kishin të dhënat domethënëse në komunitetet rurale në Haiti dhe Republikën Dominikane.

Ato u japin mundësi administratorëve t’i shpërndajnë më mirë burimet, të zhvillojnë ndërhyrje të synuara shëndetësore, dhe madje të angazhojnë palët e interesuara drejt kauzës së drejtë të shëndetit të global.

Kjo kërkon ndërtimin e kapaciteteve dhe partneriteteve, dhe bërjen bashkë të njerëzve tëtalentuar për të zgjidhur një problem të përbashkët.

Pa atë qasje, nuk është e mundur të adresohen si duhur pabarazitë globale të shëndetit, përfshirë efektet e tyre negative në vendet e pasura.

Me sa duket, organizatat globale të shëndetësisë do të duhet të hartojnë zgjidhje për t’u përballur me problemin e fuqisë së kufizuar blerëse në vendet e varfra, dhe për të përmirësuar sistemet e fragmentuara të shpërndarjes së kujdesit shëndetësor, për të parandaluar shpërndarjen jofunksionale të një vaksine.

Kjo gjë do të kërkojë një bashkëpunim global, dhe forcimin e institucioneve globale të shëndetit, për të siguruar një qasje të barabartë në një vaksinë kundër koronavirusit. Një çështje jetike, është nëse do të adresohet apo jo “ekuacioni” i pabarazisë.

Disa nga kompanitë që i zhvillojnë këto vaksina, janë të listuara në Bursën e SHBA–ë.

Ato kanë përgjegjësi ndaj aksionarëve, dhe unë supozoj se ato do të dëshirojnë të vazhdojnë të shpërblehen për investimet e tyre. Vetëm këtë muaj, aksionet e Moderna-s janë rritur 44 përqind.

Megjithatë Australia dhe Zelanda e Re, janë shembuj të shkëlqyer të vendeve që kanë vepruar herët për të parandaluar përhapjen e Covid–19.

Nëse një vaksinë nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë dhe globale, ato vende nuk mund të hapin kufijtë e tyre për partnerët e tyre tregtarë, dhe kjo do sjellë efekte të tjera domino në ekonominë tonë globale.

Meqenëse një pandemi është e shtrirë në shkallë globale, vetëm vaksinimi i një pjese të popullsisë globale, nuk do ta vërë dot nën kontroll pandeminë. Aftësia për të eleminuarpërhapjen e Covid-19 diku, varet nga eliminimi i virusit kudo tjetër.

Mjerisht, historia tregon se kjo nuk do të jetë pandemia e fundit. Roli i qeverive duhet të synojë forcimin e institucioneve shëndetësore globale, në mënyrë që të luftohen krizat shëndetësore aktuale dhe ato të ardhshme.

Kurba e të mësuarit gjatë kësaj pandemie, nga kuptimi i terapive të duhura tek vaksina, është mbresëlënës.

Vendet e pasura me burime, e bënë shumë mirë këtë gjë. Ato investojnë shumë mbi aftësinë për të identifikuar dhe analizuar të dhënat, si një metodë efektive për të përmirësuar rezultatet e shëndetit.

Por ne duhet të mendojnë globalisht. Historia në mëson se kjo pandemi, nuk është aq e pashembullt sa duket.

Kombet e Bashkuara dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë u shfaqën pas Luftës së Dytë Botërore, në një periudhë trazirash globale dhe vuajtjesh njerëzore.

Tani duke shpresuar që“zjarri” të fiket sa më parë dhe të mbetet vetëm “hiri” i pandemisë së Covid-19, do të jetë e nevojshme t’i jepet përparësi barazisë globale të shëndetit dhe solidaritetit. 

Të fundit

Rregullimi i shtretërve të lumenjëve duhet të jetë prioritet i Qeverisë së re

Shkruan. Msc Skender Berisha Java e fundit me reshjet që solli, ishte njëra ndër javët me ditët më të veshtira për shumë familje, ngase me veti solli edhe vërshimin që nuk mbahej mend edhe

Prova e Demokracisë në ShBA, leksion për botën demokratike

Shkruan: Msc Skender Berisha Mesazhi i dërguar nga ngjarja e djeshme në vendin më demokratik në botë, vendi me një prosperitet, me një histori suksesi, vendi që i ka dhënë kurajo për zhvill

Komunikimi me telefon e vetmja mënyrë e mbetur si lidhje mes familjeve

Shkruan: Msc Skender Berisha Viteve të fundit, por mundë të themi se që nga paslufta, në Kosovë afërsia mes familjeve është në rënie, në mos është duke shkuar drejt shkëputjes. Ky reali

Maas për Ballkanin Perëndimor: Jemi të fundit që frenojmë në BE

DW: Miratimi i buxhetit të ri dhe ndihmave miliardëshe për Coronën megjithë dallimet e debatet ishte sukses i presidencës gjermane të BE. Por për çështjen e vaksinimit, shumë europianë pye

Pakoja e dytë e rimëkëmbjes ekonomike domosdoshmëri për fillim vitin 2021

Shkruan: MSc Skender Berisha Nevojat dhe kërkesat e qytetarëve për ndihmë nga shteti nuk kanë të ndalur. Pakoja fiskale aktuale e cila u miratua në parlament filloi së zbatuari me vonesë, në

Maqedonasit duhet t’u kërkojnë falje shqiptarëve!

Shkruan: Bajramali Selimi KUJTESA E VITEVE TË 80-ta, DHE SHQETËSIMI I VITIT 2020! Kujtesa ka dhimbje, por është mirë ta kujtosh! Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut kanë kaluar shumë keq në v

Info Tjera