Opinione & Intervista http://mediapress.al/wp-content/uploads/2020/10/bruksel-2.jpg

Ja çfarë duhet të bëjë administrata Biden për normalizimin e raporteve Kosovë-Serbi



Shkruan: Leon Hartwell – Center for European Policy Analysis

Aktualisht ekzistojnë 2 pista diplomatike për zgjidhjen e mosmarrëveshjes Serbi-Kosovë: dialogu BE-Beograd-Prishtinë i udhëhequr nga Përfaqësuesi Special i BE, Miroslav Lajcak dhe dialogu Serbi-Kosovë i udhëhequr nga i Dërguari Special i Shtëpisë së Bardhë, Richard Grenell.

Duke pasur parasysh rezultatin e zgjedhjeve në SHBA, Grenell do të dalë së shpejti nga skena. Ky fakt paraqet një mundësi për administratën e ardhshme Biden, që të harmonizojë përpjekjet me aleatët evropianë, dhe të çojë përpara procesin e negociatave.

Pak para se presidenti në ikje Donald Trump të ndërmjetësonte të ashtuquajturën Marrëveshja e Shtatorit, unë diskutova mbi raportet Serbi-Kosovë, me një nga këshilltarët kryesorë të presidentit të zgjedhur Joe Biden, ambasadorin Nicholas Burns.

Për Burns, Ballkani duhet të mbetet një nga përparësitë kryesore për Shtetet e Bashkuara gjatë viteve të ardhshme. “Ballkani është pjesë e Evropës. Por ajo është hallka më e dobët në kontinent, ndaj kërkon shumë ndihmë ekonomike, politike, dhe kohë pas kohe edhe ndërhyrje kur aty shpërthen dhuna”-më tha ai.

Gjithashtu, Burns theksoi rëndësinë e marrëdhënies transatlantike, dhe argumentoi se “shumica e amerikanëve e të dyja palëve, që kanë qenë të angazhuar me Ballkanin në 20-30 vitet e fundit, e kuptojnë se diplomacia funksionon më mirë, kur Shtetet e Bashkuara dhe vendet anëtare të BE punojnë së bashku”.

Evropianët duhet të udhëheqin, tha ai, por Amerika duhet të ketë zërin e saj në rajon. Sipas Burns, rreshtimi i SHBA-së me BE-në është i natyrshëm, pasi “ne duam të njëjtin rezultat”, dhe në fund të fundit “ndajmë të njëjtat vlera dhe interesa”.

I pyetur rreth mënyrës se çfarë do të bënte ndryshe Biden për zgjidhjen e mosmarrëveshjen Serbi-Kosovë, në dallim nga Trump, Burns ishte i qartë:”Ne do të jemi një forcë shumë e madhe dhe më pozitive në Ballkan, në rast se Shtetet e Bashkuara dhe BE i integrojnë përpjekjet e tyre”.

Zyrtarët amerikanë dhe ata evropianë, e pranojnë se për dialogun Prishtinë-Beograd nuk ka pasur vitet e fundit asnjë koordinim zyrtar midis Brukselit dhe Uashingtonit. Grenell e pranoi se ai ishte përgjegjës vetëm për “normalizimin ekonomik” të marrëdhënieve Kosovë-Serbi, ndërsa përgjegjëse për ndërmjetësimin në çështjet politike duhej të ishte BE-ja.

Në realitet, askush nuk ishte përgjegjës për asgjë. Sekretari i Marrëdhënieve të Jashtme në Lëvizjen Vetëvendosjen, Kreshnik Ahmeti, e cilësoi Marrëveshjen e Shtatorit të Trumpit si “çorbë” të gatuar me përbërës të kufizuar:i hedh supës gjithçka që mund të gjesh në frigorifer, dhe në fund ke një darkë e çuditshme.

Dhe në fakt, marrëveshja e Grennell ishte mjerane, që nga angazhimi i palëve për t’u bashkuar me një zonë ballkanike mini-Shengen, deri tek deklarata se Beogradi do ta zhvendoste ambasadën e tij nga Tel Avivi në Jeruzalem.

Në fakt, referimi ndaj Marrëveshjes së Shtatorit, për ta lëvizur ambasadën serbe në Jeruzalem, është emblemë e faktit se fuqitë perëndimore po punonin për qëllime të dyfishta. Pas Marrëveshjes, Bashkimi Evropian shprehu “shqetësim serioz dhe keqardhje”, pasi zhvendosja e ambasadës, mund t’i hapte probleme Serbisë me anëtarësimin përfundimtar në BE.

Atëherë, cila është rruga e duhur drejt një harmonizimi të qasjes transatlantike në dialogun Prishtinë-Beograd? Dobësia më e madhe e BE-së, është se vendet e saj anëtare janë të ndara për njohjen e Kosovës. Ndërsa shumica e anëtarëve të unionit e njohin sovranitetin e Kosovës, 5 vende vazhdojnë ta kundërshtojnë atë.

Përfaqësuesi i Lartë i BE-së Josep Borrell, si dhe i dërguri Lajcak, vijnë nga dy shtete – Spanja dhe Sllovakia – që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. Këto ndarje, ndikojnë negativisht në aftësinë e BE-së për të ndërmjetësuar dialogun, pasi qëllimi përfundimtar i dialogut, përcaktohet në mënyrë të paqartë si “normalizim”, sesa si njohje e sovranitetit të Kosovës.

Nëse një administratë Biden do të promovojë një dialog të përbashkët BE-SHBA në përputhje me vizionin e Burns, ajo duhet të artikulohet qartë një synim i përbashkët. “Ne nuk kemi përcaktuar se çfarë do të thotë normalizim”- më tha David L.Phillips, drejtor i Programit për Ndërtimin e paqes dhe të Drejtave të njeriut në Universitetin e Kolumbias.

Dhe sipas tij “normalizimi duhet të nënkuptojë njohjen e sovranitetit për Kosovën, dhe njohjen e pavarësisë së saj nga Serbia brenda kufijve aktualë të Kosovës”.

Për këtë qëllim, Shtetet e Bashkuara mund të luajnë një rol konstruktiv, duke i nxitur anëtarët e BE-së që nuk e njohin ende Kosovën si shtet, që ta bëjnë këtë. Njohja unanime e Kosovës nga Perëndimi, do ta bëjë më të lehtë për presidentin serb, Aleksandar Vucic, që ta justifikojë në vendin e tij njohjen e Kosovës, pasi serbët do ta kuptojnë që nuk ka asnjë ndryshim në qëndrimin e Uashingtonit dhe Brukselit mbi këtë çështje.

Disa përpjekje të hershme për të harmonizuar qëndrimet e të gjitha palëve, do të parandalojnë gatimin e një “çorbe” tjetër, kur negociatat Kosovë-Serbi të hyjnë në fazën e tyre më të tensionuar.

Të fundit

Rrënim i shtetit në emrin e lirisë së shprehjes!

Shkruan: Florim Zeqa Në secilin vend të lirë dhe demokratik të botës, liria e shprehjes është e rregulluar me ligj, sikurse që janë të rregulluara me ligj edhe rastet e shpifjeve, akuzave dh

Evropa nuk do të presë Bidenin!

Shkruan: The Economist Evropa është e etur për “një ndryshim politik të klimës” pasi Joseph R. Biden Jr është betuar të mërkurën. Vendet evropiane, me problemet e tyre të ndarjes dhe p

Joe Biden është njeriu i duhur vetëm për momentin

Shkruan: Ines Pohl Imazhet e 6 janarit 2021 janë dëshmi tronditëse që flasin për gjendjen në të cilën ndodhen Shtetet e Bashkuara, pas katër vjetësh Donald Trump. Këto imazhe kanë lënë g

Rregullimi i shtretërve të lumenjëve duhet të jetë prioritet i Qeverisë së re

Shkruan. Msc Skender Berisha Java e fundit me reshjet që solli, ishte njëra ndër javët me ditët më të veshtira për shumë familje, ngase me veti solli edhe vërshimin që nuk mbahej mend edhe

Prova e Demokracisë në ShBA, leksion për botën demokratike

Shkruan: Msc Skender Berisha Mesazhi i dërguar nga ngjarja e djeshme në vendin më demokratik në botë, vendi me një prosperitet, me një histori suksesi, vendi që i ka dhënë kurajo për zhvill

Komunikimi me telefon e vetmja mënyrë e mbetur si lidhje mes familjeve

Shkruan: Msc Skender Berisha Viteve të fundit, por mundë të themi se që nga paslufta, në Kosovë afërsia mes familjeve është në rënie, në mos është duke shkuar drejt shkëputjes. Ky reali

Info Tjera